Auðlindin sem byggði Ísland.
Sjávarútvegur er lífæð íslenska hagkerfisins. ESB-aðild myndi þýða að ákvarðanir um okkar mikilvægustu auðlind færðust til Brussel.
Sameiginlega fiskveiðistefnan (CFP)
Common Fisheries Policy er ein af elstu sameiginlegu stefnum ESB. Hún byggir á því grundvallaratriði að fiskistofnar eru sameiginleg auðlind aðildarríkjanna — ekki einkaeign hvers ríkis.
- Heildarafli (TAC) er ákveðinn árlega af ráðherraráði ESB.
- Kvóti er úthlutaður til ríkja eftir „hlutfallslegum stöðugleika“ — sögulegum afla.
- Skip frá öðrum aðildarríkjum mega veiða í íslenskri lögsögu samkvæmt úthlutuðum kvóta.
- Reglur um veiðarfæri, lágmarksstærðir og brottkast eru settar í Brussel.
Lærdómurinn frá Bretlandi
Þegar Bretland gekk í EBE árið 1973 var sjávarútvegur fyrsti geirinn sem var fórnað. Breskir fiskimenn lýstu CFP sem „mestu svikunum“ stjórnvalda — og það var ein helsta ástæða Brexit fjórum áratugum síðar.
Hvað þýðir þetta fyrir Ísland?
Íslendingar börðust fyrir og unnu þrjú þorskastríð (1958, 1972, 1975–76) til að tryggja yfirráð yfir 200 mílna efnahagslögsögunni. Þetta var einn stærsti sigur íslenskrar utanríkisstefnu á 20. öld.
Sjávarútvegur er um 45% af vöruútflutningi Íslands og veitir tugþúsundum starfa beint og óbeint. Að afhenda yfirstjórn yfir þessari auðlind til Brussel væri ekki bara efnahagslegt áfall — það væri afsal á því sem gerir Ísland að Íslandi.
Í aðildarviðræðunum 2009–2013 lagði ESB áherslu á að engar varanlegar undanþágur væru veittar frá CFP. Þetta var ein meginástæðan fyrir því að viðræðunum var hætt.