Hver á að setja lögin?
Alþingi Íslendinga er elsta þjóðþing heims sem enn er starfandi. Aðild að ESB myndi þýða að lykilvald yfir lögum færðist frá Reykjavík til Brussel.
Lög sem Alþingi getur ekki breytt
Innan ESB hefur framkvæmdastjórnin — ókjörin embættismenn — einkarétt á að leggja fram lagafrumvörp. Aðildarríki geta einungis breytt þeim eða hafnað, ekki frumkvæðin sjálf.
Reglugerðir ESB taka beint gildi í öllum aðildarríkjum án umræðu á þjóðþingum. Tilskipanir verður að innleiða — Alþingi hefur engan veruleg möguleika til að hafna þeim.
Evrópudómstóllinn hefur lokaorðið um túlkun ESB-réttar og getur ógilt íslensk lög sem stangast á við hann.
Atkvæðavægi smáríkja
Í ráðherraráði ESB er ákvörðunum oftast tekið með „auknum meirihluta“ — 55% ríkja sem fulltrúa 65% íbúa. Þetta þýðir að 4 stór ríki geta blokkað ákvarðanir, en smáríki eins og Ísland hafa hverfandi áhrif.
| Ríki | Íbúafjöldi | Atkvæðavægi |
|---|---|---|
| Þýskaland | 84 milljónir | 18,6% |
| Frakkland | 68 milljónir | 15,1% |
| Ítalía | 59 milljónir | 13,1% |
| Spánn | 48 milljónir | 10,7% |
| Ísland (ef aðildarríki) | 0,39 milljónir | 0,09% |